Çocuklardamotor becerileri iki başlıktan oluşur: ince motor beceriler ve kaba motor becerileri. Kaba motor becerileri, hareket etmek için büyük kasların kullanılmasına verilen addır. Emeklemek, yürümek, zıplamak, bisiklete binmek kaba motor becerilerine örnek olarak verilebilir. İnce motor becerileri ise el ve parmak kaslarının kullanılarak nesnelerin manipüle edilmesidir İnce ve kaba motor gelişim. Yüzüstü pozisyonda baş ve göğsü dik tutabilir; Yatakta önce yüzüstünden sırtüstüne, sonra tersine dönebilir; Destekle oturabilir Objeye uzanır; Elleriyle objeyi ağızına götürür Dil ve Sosyal Gelişim. Sese yanıt verir; Kahkaha atar Kendi ellerine bakar 6 – 7. ay. İnce ve kaba motor Gelişimalanları kaba motor, ince motor, sosyal duygusal ve dil becerileri olarak gruplandırılabilir. Kaba motor gelişim; kendi yerinde dönmekten, emeklemeye ve yürümeye kadar olan alanı, ince motor gelişim ise; çıngırağı elinde tutma ile başlayan ve sonrasında parmaklarını kullanarak küçük nesneleri tutmayı kapsayan İncemotor becerilerin gelişimi 2 yaşından itibaren hızlanır. Bu yaştan itibaren çocuğun ellerini kullanarak kendi günlük işlerini görmesine izin verilmelidir. Örneğin, çocuğunuz kendi düğmelerini ilikleyebilir, ayakkabılarını bağlayabilir veya kıyafetlerini kendi başına giyip çıkarabilir. İlk başlarda zorlanıyor Motor gelişimi insanların hareket edebilme yeteneğidir. Kasların hareketleri koordineli yapabilmesi için beynin zamanında ve doğru komut vermesi gereklidir. Motor gelişimi kaba ve ince olmak üzere ikiye ayrılır. Bebeklerde kaba motor becerileri, geniş kasların kullanımı olarak da bilinir. mKIwRx. 0-6 Yaş arası İnce Motor Gelişimi Çocuklarda İnce Motor GelişimiÇocuklarda ince motor gelişimi nasıl gerçekleşir? 0-6 yaş arası ince motor gelişiminde nelere dikkat edilmelidir?Çoğu ebeveyn çocuklarının gelişimini hatırlamayabilir. Çocuğunda bir sorun olduğunu fark edemeyebilir. Çocukların ne zaman yuvarlanmaya başladığı ne zaman emeklediği, ne zaman elinde cisim tuttuğunu oldukça önemlidir. Bebeklerdeki kaba motor gelişimi için önemli olan evrelerine sürünme, emekleme, yürüme, atlama örnek olarak motor becerileri temel olarak tanımlamak gerekirse ellerimiz ve parmaklarımızla yapılan aktiviteler diyebiliriz. Kalem tutma, makas kullanma, yemek yerken kaşık çatal kullanımı ince motor becerilere örnek olarak verilebilir. Cisimlerin manipülasyonu yani cisimleri düzgün şekilde kullanılabilmesi de ince motor becerilerinin geliştiği en önemli evre okul öncesi dönemdir. Eğer bu dönemde sorunun varlığı anlaşılırsa, önlemin alınacağı en etkili zaman dilimi de okul öncesi temel olarak bebek ve çocukların gelişim basamakları yer almaktadır. Ancak unutulmamalıdır ki her çocuğun gelişim basamakları farklıdır. Her çocuk aynı dönemde benzer gelişimi sağlayamayabilirler. Bu hususu dikkate alarak, eğer çocuğunuzun ince motor becerilerinde bir sorun varlığından şüphelenirseniz, bu alanın uzmanı olan ergoterapistlere danışabilirsiniz. İnce motor becerilerin gelişebilmesi için kaba motor becerilerin gelişimi çok önemlidir. Bu nedenle çocuğunuzun kaba motor gelişimini ve ince motor beceri gelişimini birlikte takip hafif sapmalar kabul edilebilir ancak aşağıdaki gecikmeler mutlaka muayene ayda göz takibi yoksa,4. ayda başını dik tutamıyorsa,9. ayda desteksiz oturamıyorsa,18-20. ayda yürüyemiyorsa,3. yaşta cümle kuramıyorsaTemel Olarak Gelişim Basamakları Çocuklarda İnce Motor Gelişimi3. Ayda; Ellerini orta hatta birleştirebilir. Eline verilen çıngırağı kısa süreli Ayda; Yakaladığı oyuncağı ağzına götürür. Bir koluna dayanıp diğer eliyle cisimlere Ayda; Dönme hareketini Sürünme hareketini yapar. Elindeki oyuncağı çevirerek inceler, düşen nesneleri Ayda; Elindeki oyuncağı vermez. Yakalama becerisi artar. Ellerinden tutulduğunda direkt ayağa Ayda; Desteksiz uzun süre oturur. Kendiliğinden oturma pozisyonuna gelebilir. Elindekileri bilerek yere Ayda; Eşyalara tutunarak ayağa kalkar. İki küpü birbirine vurabilir. Cisimleri sallayıp Ayda; Kendi eliyle bisküvisini yer. İki eliyle bardaktan su içer. Oturma daha Ayda; Tek elden tutunca adım atar. Küçük cisimleri dar delikten atar. Oyuncaklarla ayrıntılı Ayda; Elindeki oyuncakla yürüyebilir. Ayaklar hafifçe ayrık yürüyebilir. Çömelip kalkar. Ayakkabı ve çorabını çıkartır ama Rahatlıkla koşar ve yürür. Kapıları açabilir, Topu omuzdan yukarı ileri atar. El tercihi belirginleşir. 2 yaş öncesi el tercihi patalojiktir yani bir soruna işaret eder. Küçük şekerlerin ambalajlarını açar. 2 yaşta ince motor beceri gelişimi iyi ise büyük ihtimalle dil gelişiminde Yaş; 9 küp ile kula yapabilir. İpliğe büyük boncuk dizer. Makas, kaşık, çatal kullanabilir. Elini yüzünü Yaş; 10 küpten kula yapar. Dişlerini fırçalar. Başparmak ve diğer parmak uçlarını rahatlıkla birbirine değdirir. Tahta boncukları ipe Yaş; İnce çizgi üzerinde yürür. Ayak değiştirerek zıplar. Tek ayakla ileri zıplar. Kendi başına giyinip Yaş; Denge tam olarak gelişmiştir. Gözü kapalı tek ayak üzerinde durur. Futbol oynayabilir. Her iki elini bağımsız olarak kullanabilir. İnce motor becerileri gelişmiştir. Yazı yazmaya Yazımızda da belirttiğimiz gibi bu basamaklar çocuktan çocuğa değişebilir. Kaynak İstanbul Üniversitesi Pediatri Notları “Gelişimin bir bütün olarak ele alınarak tüm basamakları ile değerlendirilip desteklenmesi gerekliği unutulmamalıdır.” diyen Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Ebru Gözer 2-24 ay arası bebeklerin kaba ve ince motor gelişimleri ve bunların aileler tarafından nasıl desteklenebileceğine dair önemli bilgiler veriyor. Hayatın ilk yılında, fiziksel büyüme, olgunlaşma, beceri kazanma ve psikolojik gelişim kesintisiz bir şekilde devam eder. Büyümeyi izlemek kadar gelişimsel süreçlerin de bir o kadar yakından takip edilmesi gerekmektedir. Büyüme dendiğinde fiziksel olarak boyut artışı olarak algılamalıyız. Vücut ölçümlerini bu nedenle düzeli kayıtla değerlendiririz. Yaşına göre de karşılaştırırız. Gelişme ise beceri kazanma, farklılaşma olarak algılanmalı, yine yaşına göre kazanması gereken becerilere göre karşılaştırılmalıdır. Gelişim alanları kaba motor, ince motor, sosyal duygusal ve dil becerileri olarak gruplandırılabilir. Kaba motor gelişim; kendi yerinde dönmekten, emeklemeye ve yürümeye kadar olan alanı, ince motor gelişim ise; çıngırağı elinde tutma ile başlayan ve sonrasında parmaklarını kullanarak küçük nesneleri tutmayı kapsayan alanı ifade eder. İlk iki yılda kaba ve ince motor becerileri nasıl gelişir? KABA MOTOR 2-4 ay; başını dik ve sabit tutma 2. ayda başlar. Üçüncü ve dördüncü ayında kaldırıldığında başı geriye gitmez. Yüzüstü yatarken başını 90 derece kaldırır. 5-6 ay; destekle oturur, bacaklarına ağırlık verir. 7-9 ay; yüz üstünden sırt üstüne, sırt üstünden yüz üstüne döner, desteksiz oturur, emekler. 10-12 ay; bir yere tutunarak ayağa kalkar, sıralar, yürür. 13-15 ay; ayakta durur, tutunur sıralar, yardımsız yürür. 16-18 ay; tek başına yürür, koşar. 18-24 ay; koşar, topa veya nesnelere tekme atar. İNCE MOTOR 3-4 ay; ellerini çoğunlukla açık tutar, hatta ortada birleştirir. Çıngırağı kavrar. 5-6 ay; nesnelere eliyle uzanır, oyuncakları veya nesneleri amaçlı tutar. 7-9 ay; nesneleri parmaklarını ve avuç içini kullanarak elden ele geçirir, küçük cisimleri tutar 10-12 ay; küçük cisimleri baş ve işaret parmağını kullanarak tutar, diğer parmaklardan yardım alır. 13-15 ay; küçük cisimleri baş ve işaret parmağını kullanarak tutar, diğer parmaklardan yardım almaz. Kitap sayfalarını çevirir, kalemle çizer, iki küpü üst üste koyar. 16-18 ay; kalem tutar ve karalama yapar, üç küpü üst üste koyar, şekilleri yerine yerleştirmeye çalışır. 19-24; kalem tutar, çizgi çizer, altı küpten kule yapar. Bu dönemde gelişimi desteklemek için yapabildiği hareketleri pekiştirmekte fayda vardır. Yeterince ve zamanında verilen uyaranlar gelişimini son derece olumlu desteklediği gibi aksi durumda tam bir duraklama yaşanması da söz konusu olabilir. Motor gelişimi, bireyin hareket edebilme yetisini ifade etmektedir. Bedenimizdeki ince ve kaba motor beceriler, yaptığımız tüm bedensel faaliyetleri kapsamaktadır ve yaşamımız için vazgeçilmezdir. Peki, çocuklarda motor gelişimi neden önemlidir? Nasıl desteklenir? İnce Motor Becerisi Nedir? El, parmak gibi küçük kas gruplarının kullanımını kapsar. Bu becerinin gelişimi ile çocuklar; yazı yazmak, nesneleri tutmak, sökmek, bağlamak, yırtmak, koparmak, düğmeleri iliklemek, yemek yiyebilmek gibi önemli faaliyetleri yapabilir duruma gelirler. İnce motor becerileri kızlarda fazla gelişmişken; kaba motor becerileri de erkeklerde daha çok gelişmiş bir halde bulunur. Kaba Motor Becerisi Nedir? Büyük kas gruplarının çalışmasını kapsar. Bu beceri ile çocuk; yürümek, koşmak, atlamak, yuvarlanmak, nesneleri elleriyle kavramak, zıplamak, dengede durmak, oturabilmek gibi önemli yaşamsal faaliyetleri yapabilir duruma gelir. Kaba motor becerileri, çocuklarda ince motor becerilerden daha önce kazanılır ve ilk iki yaşta daha hızlı gelişmektedir. Motor Gelişim Neden Önemlidir? Bebek daha anne karnındayken motor becerileri gelişim gösterir ve harekete başlar. Bebeğin anne karnındaki hareketleri onun ne kadar sağlıklı olduğu ile ilgili bilgi vermektedir. İlk doğduğunda dil becerileri henüz gelişmediği için çevresi ile ağlayarak veya hareketlerle iletişim kurmaktadır. Onların bu hareketleri bizle kurduğu sözsüz bir iletişim yoludur ve bu yolla dış dünya ile iletişim kurarlar. Bebekler ve çocukların kazandıkları her yeni hareket, onların dünyayı keşfetmesi için yeni bir yardımcı gibidir. Örneğin; ters bir takla ile dünyaya farklı bir açıdan bakabilir, bir nesneyi fırlatarak o nesnenin ne kadar kırılgan olup olmadığını ve nasıl ses çıkardığını keşfedebilir. Tüm gelişim alanları bir bütündür. Motor gelişimleri desteklenirse otomatik olarak bilişsel, sosyal, duygusal ve dil gelişimi de desteklenecektir. Motor Beceriler Nasıl Geliştirilir? Çocukların motor becerilerini geliştirmenin birçok farklı yolu vardır. Özellikle son zamanlarda gelişen teknoloji ile çocuklar gerçek dünyadan kopmakta ve sanal dünyaya daha çok yönelmektedir. Bu durum ise onların motor becerilerini geliştirme üzerinde olumsuz bir etkiye sahiptir. Peki, ebeveynler çocuklarının bu gelişimlerini nasıl destekleyebilir? Onları Televizyonun Başından Kaldırın Çocuklar büyük bir hareket enerjisi ile dünyaya gelirler. Onların bu enerjilerini dışarı atmaları, başta motor gelişim olmak üzere tüm gelişim alanları için çok önemlidir. Özellikle pandemi döneminde eve kapanan çocukları teknolojiden uzak tutmalıyız. Bunun için ebeveynleri olarak onlarla evde vakit geçirebilir, farklı etkinlikler planlayarak onlarla oyunlar oynayabilirsiniz. Keşfetmelerini Sağlayın Çocuklar düğmelerini kendi iliklemek, ayakkabılarını doğru olmasa da kendileri bağlamak isterler. Bir iş yaparken de sizlere yardım etmek isterler. Onlar bu işi ne kadar yavaş yapacak olursa olsun, onların yapmalarına ve keşfetmelerine izin verin. Sabrı öğretmek için önce bizim sabırlı yetişkinler olmamız gerekir. Kirlenmelerine İzin Verin Çocuklar yemeklerini kendileri yemek ister. Yağmurdan sonra su birikintilerine zıplamak, çimenler üzerinde emekleyerek karıncaları takip etmek isterler. Onların bu istekleri, sırf kıyafetleri kirlenecek diye engellenmemelidir. Yasaklar koymak yerine, onlarla beraber eğlenmeli ve anı yaşamayı öğrenmeliyiz. Oyunlarla Zaman Aksın! Özellikle ince motor becerileri geliştirmek ve ilköğretime hazırlık için kalem tutma becerisini geliştirmek için boya yapmak güzel bir etkinlik olacaktır. Nesneleri, ahşapları, kağıtları ve etraftaki birçok şeyi çocuklarınızın boyamasını sağlayarak hem motor becerilerini hem de yaratıcılıklarını geliştirebilirsiniz. Erken çocukluk döneminde parçaların birleştirildiği; lego, puzzle, blok oyunları ile oynamalarını sağlamak, onların hem bilişsel hem de ince ve kaba motor becerilerini olumlu yönde etkileyecektir. Aman Düşmesin! Hiçbir ebeveyn çocuğu düşsün, canı yansın istemez. Oysa çocuklar deneyip yanılarak, düşüp kalkarak yeni şeyleri keşfedebilirler. Bu durumda ebeveynlerin yapması gereken şey çocuklarının düşmesini engellemek değil, düşerken onların yanında olup, kendi kendine kalkmasına yardım etmektir. Özellikle kaba motor gelişimlerini desteklemek için denge tahtaları, tek ayak üzerinde zıplama oyunları, slacklinelar kullanılabilir. Flytoys ile Çocukların Motor Gelişimlerini Destekleyin! Gelişimin her parçası bir halkanın zincirleri gibi birbirlerine bağlıdır. Bir gelişim ögesinde oluşan olumlu veya olumsuz durum, diğer gelişim alanlarını da aynı yönde etkilemektedir. Mustafa Kemal Atatürk’ün dediği gibi, “Sağlam kafa, sağlam vücutta bulunur.” Yani motor gelişim aynı zamanda bilişsel gelişimi, hatta iletişim becerilerini, özgüvenleri, benlik saygılarını bile etkilemektedir. Flytoys, bu motto ile çocuklara özel ürettikleri sağlam ve sağlıklı oyuncaklarla onların motor becerilerini ve tüm gelişim alanlarını desteklemeyi amaçlamaktadır. Siz de çocuklarınızın gelişimlerine destek olmak için Flytoys’u ziyaret etmeyi unutmayın!

ince motor ve kaba motor nedir